Door menselijke activiteiten veroorzaakte geluiden in zee zijn een ernstige vorm van onderwatervervuiling die bij walvissen gedragsstoornissen, verwonding en zelfs de dood tot gevolg kan hebben. De oceaan is een omgeving waarin allerlei geluiden te horen zijn en waar geluid vijf maal zo ver draagt als in de lucht. Walvissen gebruiken hun gevoelig gehoor en hun uniek vermogen om geluiden te produceren om elkaar te vinden en met elkaar te communiceren, maar ook om richting te bepalen, voedsel te vinden en roofdieren te vermijden. Daarbij kunnen zelfs onbeduidend lijkende geluiden die de mens produceert door deze gevoelige dieren als een agressieve brij van geluiden worden ervaren.
Hoewel geluidsoverlast een erkende vorm van vervuiling is, staat de regelgeving ten aanzien van geluidsoverlast onder water nog in de kinderschoenen. Pogingen om de geluidsoverlast voor zeedieren te beperken zijn totnogtoe veelal ontoereikend en/of ineffectief gebleken.
Het scheepsverkeer is voor de meeste door de mens veroorzaakte geluiden op zee verantwoordelijk. Het scheepvaartverkeer produceert geluiden met een frequentiebereik waarvan ook vele soorten walvissen zich bedienen, met name de grote baardwalvissen. Walvissen die langdurig aan de geluiden van scheepvaartverkeer blootstaan, worden soms gedwongen om hun vertrouwde leefgebieden te verlaten. Dit kan een schadelijke invloed hebben op hun voedingspatronen of op hun voortplantingsvermogen.
Andere bronnen van onderwatergeluiden zijn de offshore-industrie met hun seismologisch onderzoek, de aanleg van pijpleidingen en boorplatforms, en booractiviteiten. Aangetoond is, dat seismologisch onderzoek walvissen uit hun vertrouwde wateren verdrijft en hun vermogen geluiden te produceren aantast. Ook intensieve, door explosies veroorzaakte geluidsgolven kunnen inwendige schade bij walvissen aanrichten. Industriële activiteiten tasten kritieke leefgebieden van walvissen aan en hebben een negatieve uitwerking op het gedrag van walvissen wereldwijd – hun trekroutes worden verstoord, zij komen moeilijker aan gezond voedsel, en zij worden verdreven uit de wateren waar zij hun jongen ter wereld brengen en zogen.
Militaire sonarapparatuur is een dodelijke bron van geluidsoverlast onder water. Vaststaat, dat het gebruik van sonar al tot de dood van walvissen heeft geleid. Maar het kan ook de ‘zangpatronen’ van bultruggen veranderen en het foerageren van orka’s verstoren. Bruinvissen en andere walvisachtigen raken van sonargeluiden in paniek en slaan op de vlucht. De meest dramatische en zichtbare gevolgen van de schade die hoog-intensieve sonar aanricht, zien we misschien wel wanneer walvissen in grote aantallen aan de kust aanspoelen.
|